Bệnh thiếu máu ác tính là gì?

Thiếu máu là một tình trạng bệnh lý trong đó máu có ít các tế bào hồng cầu bình thường. Thiếu máu ác tính là một trong những nguyên nhân gây thiếu máu do thiếu vitamin B12. Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình tự miễn dịch khiến một người không thể sản xuất một chất trong dạ dày được gọi là yếu tố nội tại.

Chất này cần thiết để hấp thụ vitamin B12 trong chế độ ăn uống trong ruột non. Vitamin B12 là một chất dinh dưỡng cần thiết giúp cho phép sản xuất và hoạt động thích hợp của tế bào hồng cầu trong cơ thể.

Lên tới 50% thiếu máu do thiếu vitamin B-12 ở người lớn là do thiếu máu ác tính.

Các triệu chứng của bệnh thiếu máu ác tính 

Sự tiến triển của bệnh thiếu máu ác tính thường chậm. Có thể khó nhận ra các triệu chứng vì bạn có thể đã quen với cảm giác không khỏe.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

Trong những trường hợp thiếu vitamin B12 nghiêm trọng hơn hoặc kéo dài hơn, bao gồm cả do thiếu máu ác tính, mọi người có thể có các triệu chứng thần kinh. Bao gồm:

  • Dáng đi không vững
  • Bệnh thần kinh ngoại vi, đó là tê ở tay và chân
  • Yếu cơ
  • Phiền muộn
  • Mất trí nhớ
  • Sa sút trí tuệ

Các triệu chứng khác của sự thiếu hụt vitamin B12, bao gồm cả do thiếu máu ác tính, bao gồm:

  • Buồn nôn và ói mửa
  • Hoang mang
  • Táo bón
  • Ăn mất ngon
  • Ợ nóng

Nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu do thiếu vitamin B12

Thiếu vitamin B12 trong chế độ ăn uống

Những người bị thiếu máu có lượng tế bào hồng cầu bình thường (RBCs) thấp. Vitamin B12 cũng đóng một vai trò trong việc tạo ra hồng cầu, vì vậy cơ thể cần được cung cấp đủ lượng vitamin B12. Vitamin B12 thường có trong:

  • Thịt
  • Gia cầm
  • Động vật có vỏ
  • Trứng
  • Các sản phẩm từ sữa
  • Sữa đậu nành, hạt và gạo
  • Thực phẩm chức năng

>>Xem thêm: 11 thực phẩm chứa nhiều vitamin B12

Thiếu yếu tố nội tại trong cơ thể

Cơ thể bạn cũng cần một loại protein được gọi là yếu tố nội tại (IF) để hấp thụ vitamin B12. IF là một loại protein được sản xuất bởi các tế bào thành trong dạ dày.

Sau khi tiêu thụ vitamin B12, nó sẽ di chuyển đến dạ dày để liên kết với IF. Cả hai sau đó được hấp thụ trong phần cuối cùng của ruột non.

Trong hầu hết các trường hợp thiếu máu ác tính, hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công và phá hủy các tế bào, được gọi là tế bào thành, sản xuất IF trong dạ dày.

Nếu các tế bào này bị phá hủy, dạ dày không thể tạo IF và ruột non không thể hấp thụ vitamin B-12 từ chế độ ăn uống.

Tình trạng bệnh trong ruột non

Các bệnh trong ruột non có thể gây ra tình trạng thiếu hụt vitamin B12. Chúng có thể bao gồm bệnh celiac, bệnh Crohn hoặc HIV.

Nếu một người bị phẫu thuật cắt bỏ phần hồi tràng của ruột non, thì tình trạng thiếu hụt vitamin B12 cũng có thể xảy ra.

Sự gián đoạn trong hệ vi khuẩn thực vật bình thường của ruột non cũng có thể dẫn đến thiếu hụt vitamin B12. Thuốc kháng sinh có thể gây ra sự thiếu hụt vi khuẩn cần thiết để duy trì sự hấp thu thích hợp của đường ruột.

Những người khác có thể có quá nhiều vi khuẩn đường ruột non gây ra tình trạng kém hấp thu và thiếu hụt vitamin B12.

Thiếu máu do thiếu vitamin B12 khác so với thiếu máu ác tính

Sự thiếu hụt vitamin B12 khác, chẳng hạn như do chế độ ăn uống kém, thường bị nhầm lẫn với bệnh thiếu máu ác tính.

Thiếu máu ác tính chủ yếu được cho là một rối loạn tự miễn dịch làm tổn thương các tế bào thành trong dạ dày. Nó dẫn đến thiếu sản xuất IF và kém hấp thụ B12.

Tuy nhiên, bệnh thiếu máu ác tính cũng có thể có một thành phần di truyền, có khả năng xảy ra trong gia đình. Cũng có những trẻ em bị thiếu máu ác tính bẩm sinh với một khiếm khuyết di truyền khiến cơ thể không thể tạo IF.

Thiếu máu ác tính và thiếu máu do kém hấp thu ở ruột non có thể được bác sĩ điều trị bằng cách tiêm bắp B12. Bổ sung vitamin B12 bằng đường uống liều cao cũng có thể là một lựa chọn hiệu quả cho một số người mắc bệnh thiếu máu ác tính.

Ở những người bị thiếu máu do thiếu vitamin B12 mà cơ thể có thể hấp thụ B12, việc bổ sung vitamin B12 bằng đường uống và điều chỉnh chế độ ăn uống có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả.

>>Xem thêm: Thiếu máu do thiếu vitamin B12 là gì?

Các yếu tố nguy cơ của bệnh thiếu máu ác tính

Một số cá nhân có nhiều khả năng phát triển bệnh thiếu máu ác tính hơn những người khác. Các yếu tố rủi ro bao gồm:

  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh
  • Là người gốc Bắc Âu hoặc Scandinavi
  • Mắc bệnh tiểu đường, hoặc các bệnh đường ruột nhất định như bệnh Crohn
  • Đã cắt bỏ một phần dạ dày của bạn
  • 60 tuổi trở lên

Nguy cơ phát triển bệnh thiếu máu ác tính cũng tăng lên khi bạn già đi.

Chẩn đoán bệnh thiếu máu ác tính

Bác sĩ thường chỉ định thực hiện một số xét nghiệm để chẩn đoán bạn mắc bệnh thiếu máu ác tính. Bao gồm:

Xét nghiệm công thức máu toàn bộ. Xét nghiệm này có thể tầm soát tình trạng thiếu máu nói chung bằng cách xem xét những thứ như nồng độ hemoglobin và hematocrit.

Nếu sự thiếu hụt vitamin B12 được nghi ngờ là nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu của bạn, bác sĩ có thể đánh giá mức độ vitamin B12 của bạn thông qua xét nghiệm máu. 

IF và kháng thể tế bào thành. Máu được xét nghiệm để tìm kháng thể chống lại IF và các tế bào thành của dạ dày.

Trong một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, các kháng thể có nhiệm vụ tìm ra vi khuẩn hoặc vi rút. Sau đó chúng đánh dấu vi trùng xâm nhập để tiêu diệt.

Trong một bệnh tự miễn dịch như thiếu máu ác tính, hệ thống miễn dịch của cơ thể ngừng phân biệt giữa mô bệnh và mô khỏe mạnh. Trong trường hợp này, các tự kháng thể phá hủy các tế bào dạ dày tạo ra IF.

Điều trị bệnh thiếu máu ác tính

Điều trị bệnh thiếu máu ác tính là một quá trình gồm hai phần. Bác sĩ đưa ra hướng khắc phục thiếu hụt vitamin B-12.

Điều trị bệnh thiếu máu ác tính thường bao gồm:

  • Tiêm vitamin B12  kèm theo dõi chặt chẽ theo thời gian
  • Theo dõi nồng độ vitamin B12 trong máu trong quá trình điều trị
  • Điều chỉnh liều lượng vitamin B12 cho phù hợp

Có thể tiêm vitamin B12 hàng ngày hoặc hàng tuần cho đến khi mức B12 trở lại bình thường (hoặc gần mức bình thường). Trong vài tuần đầu điều trị, bác sĩ có thể khuyên bạn nên hạn chế hoạt động thể chất.

Sau khi mức vitamin B12 ở mức bình thường, bạn có thể chỉ cần tiêm phòng một lần mỗi tháng. Bạn có thể tự mình thực hiện các mũi tiêm hoặc nhờ người khác tiêm cho bạn tại nhà để tiết kiệm thời gian đến bệnh viện.

Sau khi mức B12 ở mức bình thường, bác sĩ có thể đề nghị uống bổ sung B12 liều uống thay vì tiêm.

Tuy nhiên, tùy thuộc vào mức độ thiếu hụt yếu tố nội tại, khi đó bạn có thể bị kém hấp thu vitamin B12 ở ruột, và tiêm B12 phương pháp điều trị duy nhất đối với bệnh thiếu máu ác tính.

Các biến chứng

Một biến chứng nguy hiểm tiềm ẩn là ung thư dạ dày. Bác sĩ có thể theo dõi các triệu chứng của bệnh ung thư khi thăm khám định kỳ và thông qua hình ảnh và sinh thiết, nếu cần.

Các biến chứng tiềm ẩn khác của bệnh thiếu máu ác tính bao gồm:

  • Tổn thương thần kinh ngoại vi
  • Các vấn đề về đường tiêu hóa
  • Các vấn đề về trí nhớ, nhầm lẫn hoặc các triệu chứng thần kinh khác
  • Vấn đề tim mạch

Những biến chứng này thường xuất phát từ bệnh thiếu máu ác tính kéo dài. Chúng có thể tồn tại vĩnh viễn.

Nhiều người bị thiếu máu ác tính cần điều trị và theo dõi suốt đời. Điều này có thể giúp ngăn ngừa tổn thương lâu dài do các hệ thống cơ thể khác nhau gây ra.

Nguồn: https://www.healthline.com/health/pernicious-anemia#symptoms

Đánh giá trung bình 0/5 ( 0 Nhận xét )
5 0
4 0
3 0
2 0
1 0
Chia sẻ cảm nhận của bạn Viết nhận xét của bạn

Mời quý khách nhập thông tin nội dung bình luận

* Rating
3900 *
Messenger